101 Familiefoto's van Patrick Bernauw - 012-014: Aan het Albertkanaal

 

Hier zullen op termijn alle afleveringen van 101 Familiefoto's te vinden zijn.

Alle legerfoto’s waar "Petjen" op staat - mijn grootvader, Jan Ferdinand Onverwagt - zijn eigenlijk postkaarten, gedrukt op hard karton en met lijnen op de achterkant om een boodschap op te schrijven, en het adres. Tegenwoordig sturen we een selfie via WhatsApp, in 1939 liet een soldaat een fotopostkaart maken, liefst samen met enkele anderen, want een "gewone" foto laten maken, was duur.

De postkaarten in het Groene Boek van mijn moeder, Justine Onverwagt, tonen het leven zoals het was voor een gemobiliseerde Belgische soldaat tijdens de Schemeroorlog (1939-1940). Daar kwam met de inval van Duitsland op 10 mei 1940 een einde aan. De insignes op de legerfoto's van Jan Ferdinand als leidraad bevestigen de "oorlogsverhalen" waar ik hem zelf nooit over hoorde praten, maar die tot mij kwamen omdat mijn moeder erover vertelde. Zo probeerde ik tot een reconstructie te komen van zijn oorlogservaringen bij het Albertkanaal, waar hij ook krijgsgevangen werd gemaakt. Het werd een boeiende speurtocht waarvan ik graag verslag uitbreng op Mysterieus België.

Petjen zit links een brood te snijden.

In deze aflevering is ook het iconische Lied van de klas of Afzwaailied opgenomen, het volksliedje dat stamt uit het interbellum en decennia lang door dienstplichten werd gezongen om het einde van hun legerdienst te vieren. Tekst en uitleg vind je op Wreed & Plezant. De muziek maakte ik met Suno.

En we ze'n der van de klas
En we drinken bier met emmerkes
Terwijl die arme schachten aan 't patatten jassen zijn
Vergeten wij den troep en zijn droevige dagen
En roepen allen tegelijk:
Smeerlappen, ge zijt ons kwijt!    

Op dit studioportret draagt Petjen een Adrian helm
en een Belgische legerjas model 1935.
De bugel hielp me ook een eind op weg naar het Albertkanaal.
Het nummer 8794 is vermoedelijk het negatiefnummer
van de fotograaf.

De achterkant van de kaart identificeert de fotograaf als R. Morauw.
De Leuvense Steenweg was in die periode een belangrijke uitvalsweg van Brussel
naar de militaire infrastructuur rond Leuven, Evere en Schaarbeek.
Langs dergelijke grote verkeersaders bevonden zich vaak fotografen
die gespecialiseerd waren in militairen.

De oorspronkelijke foto van de podcast cover.

Woord in Beeld, Kunst in het Huis... en zijn er ook Verboden Boeken in Utopia?

 

Kunstenares Christa Jacobs transformeert haar huis in Gijzegem bij Aalst tot een bruisende ontmoetingsplek voor creativiteit, verbeelding en verbinding, waar de deuren wijd openstaan voor iedereen die kunst in al zijn vormen wil beleven, maken en tonen. Samen met Christa opent schrijverscollectief de Scriptomanen het eerste seizoen van Kunst in het Huis, en we doen dat met een tentoonstelling en performances rond het thema Woord in Beeld van en door Katrien Dierick, Karen Kerckhofs, Anna van Ro en Anke Verleysen.

Zelf breng ik aanschouwelijk in beeld hoe het aanvoelt voor een Aalsterse schrijver van een honderdtal boeken geweerd en verbannen te worden uit de bibliotheek van zijn geboortestad, en dit in het kader van de Week van het Verboden Boek. Ik open mijn Bewaarbibliotheek 2.0 - vanaf 2018 was ze ondergebracht aan de Tafel van Elise in Erembodegem - en ter plaatse kun je dan zelf uitzoeken hoe en waarom mijn meest succesvolle, herdrukte, vertaalde en bekroonde jeugdboeken in 2012 werden verwijderd. Jammer genoeg blijkt er bovendien sprake van collateral damage tot vandaag de dag, want ook boeken van Aalsterse auteurs uitgegeven door de Scriptomanen komen de bibliotheek niet binnen.

De redelijk ludieke opening vindt plaats op 26 september om 16 uur, maar ik ben er twee dagen aanwezig en uiteraard is mijn Bewaarbibliotheek ook twee dagen toegankelijk. Wil je het hele verhaal horen, dan kan dat alvast op deze podcast:

 

Met "Malpertuis" van Jean Ray/John Flanders op schoot bij de Fantasticon VII in Nieuw-Vennep

 

Op zaterdag 5 september vindt vanaf 9.00 uur in het Nederlandse Nieuw-Vennep de Fantasticon VII plaats, georganiseerd door Remco Meisner en zijn stichting Fantastische Vertelling die binnen een paar jaar haar halve eeuwfeest viert. Ik mag er om 13.00 uur een lezing houden “Omtrent Malpertuis en hoe Jean Ray zich verhoudt tot de schrijvers van vandaag”, waarvan ik nu al het gevoel heb – nee, de zekerheid – dat ze flink uit de hand zal lopen. Dit naar aanleiding van mijn essay “Malpertuis”, vers van de Rare Boekjes pers.

Er staan nog andere lezingen op het programma: zo heeft Jeroen Kuypers het over Franstalige en Vlaamse fantastiek, en hoe een Antwerpenaar met een Fransman verward kan raken; Johan Klein Haneveld en Antonie Holslag vragen zich af waarom je horror zou lezen en/of schrijven; Charles van Wettum wil dan weer weten waar de beloofde SF-utopie blijft. Remco Meisner zelf bericht over zijn Breinpijn inzake Ganymediaanse Bloedwetten en stelt het jaarboek Ganymedes 26 voor.

Doorlopend zijn er fantastische tentoonstellingen - daar vind je me ook terug met een selectie blackout poetry collages. Ik neem mij trouwens voor aan de voor mij voorbehouden boekentafel een kleine maar fijne workshop stiftgedichten te organiseren. Gert-Jan van den Bemd die de cover en binnenillustraties maakte voor het essay “Malpertuis” begeeft zich aan zijn tafel dan weer aan Ware Kunst, waar hij met een select, door hem uitverkoren gezelschap ter plekke aan knutselt. En dan zijn er ook nog één op één momenten voorzien tussen de vele eregasten een een bezoeker van de conventie, op voorspraak van surrealistisch minister en duizelingwekkend in een veelvoud aan talen gepubliceerde Frank Roger “Koffieklets” genoemd.

Hier vind je het programma met alle alle informatie en nog veel meer: 

Fantasticon VII 

Allen daarheen!