Blackout 03: De tuin die terugkeerde

 

De oude man woonde alleen aan de rand van het dorp, in een huis dat langzaam door klimop en vergetelheid werd veroverd. Niemand wist precies hoe oud hij was. Sommige buren beweerden dat hij er altijd al had gewoond. Anderen herinnerden zich vaag dat hij ooit als jonge onderwijzer was aangekomen, ergens kort na de oorlog. “De eerste of de tweede?” vroeg ik. Daar kon niemand op antwoorden.

Tegen de tijd dat ik hem leerde kennen, leek hij niet meer tot dezelfde wereld te behoren als de rest van ons. Iedere avond zat hij op een houten bankje achter zijn huis en keek hij uit over een stuk braakliggend terrein dat ooit een tuin was geweest. Volgens hem had daar vroeger een wonderlijke verzameling planten gestaan: blauwe rozen, zilveren papavers, nachtbloemen die enkel opengingen wanneer de maan vol was. Niemand geloofde hem. De grond lag er kaal bij, op wat onkruid en een paar verwilderde struiken na.

"Je bent te laat geboren," zei hij vaak tegen mij. "Je had het moeten zien."

Ik glimlachte dan beleefd. Kinderen zijn bereid veel te geloven, maar zelfs ik vermoedde dat de man vooral sprak over herinneringen die mooier waren geworden naarmate de jaren verstreken.

Toen hij stierf, werd zijn huis leeggehaald. Zijn boeken verdwenen naar antiquairs, zijn meubels naar kringloopwinkels en zijn persoonlijke papieren werden opgehaald door de stadsreinigingsdiensten.

De tuin bleef achter.

Dat jaar kwam de winter vroeg. Dagenlang hing er mist boven de velden. Op een avond wandelde ik langs het verlaten huis toen ik iets vreemds opmerkte. Achter het verroeste hek leek een zacht licht te gloeien, alsof iemand tussen de struiken een reeks kleine lampen had verborgen.

Nieuwsgierig klom ik over het hek. De lucht voelde er anders aan, warmer. En plots rook ik bloemen. De geur had niets van de herfst, van natte aarde, maar alles van een bedwelmend parfum dat ik niet thuis kon brengen.

Voor mij strekte zich een tuin uit die daar onmogelijk kon zijn. Waar enkele uren eerder nog kale grond was geweest, zag ik nu kronkelende paadjes, vijvers waarin sterren weerspiegeld werden en bloemen die een zacht licht uitstraalden alsof ze hun eigen kleine maan bezaten. Hoge bomen bogen zich over het landschap, hun bladeren ritselden in een taal die ik bijna kon verstaan.

Ik liep verder, verbluft en sprakeloos. Op een open plek zat de oude man op zijn bankje. Of liever: daar zat iemand die op hem leek. 

Hij keek glimlachend naar de bloeiende wereld rondom zich. "Ik zei toch dat je te laat geboren was," zei hij.

"Wat is dit?" vroeg ik.

"Een glimp," antwoordde hij. "Meer kan ik je niet geven.”

En toen begon de wereld rondom ons al te vervagen. De lichtgevende bloemen doofden één voor één uit. De bomen werden schaduwen, de paden losten op in nevel. Het huis was weer donker, en het bankje leeg.

Alle blackouts zullen op termijn te vinden zijn via deze link. Hier vind je ook alle info over het boek Groetjes uit de vierde dimensie, dat eveneens samengesteld is uit microfictie en illustraties (postkaarten) geïnspireerd door blackout poetry, en andere produkten van het Mystiek Actie Front MAF.

Van alle blackouts is ook een luisterverhaal gemaakt, terug te vinden op de podcast Luisterboeken.

 

Een zoektocht naar het vervloekte Malpertuis van Jean Ray in Gent

 

Zoals in tal van romans en verhalen van Jean Ray is Gent alomtegenwoordig in zijn meesterwerk Malpertuis. Ondanks de vrij precieze situering van dit naargeestige huis in de Sint-Jacobswijk, blijft het onvindbaar voor de onderzoeker die zich verdiept in het oude Gent met zijn nog niet gedempte waterlopen en vergeten en verbeelde straten, stegen en pleintjes. Bestaat het echt of is dit imposante en onheilspellende gebouw, opgetrokken uit de herinneringen van de auteur, geput uit tal van boeken en prenten, en enkel te vinden in de vervaarlijke vierde dimensie die raakpunten heeft met onze realiteit?

Jean Ray verwittigde Henri Vernes, schrijver van de Bob Morane-verhalen: 'Zoek maar verder naar Malpertuis… het zij zo… maar vergeet niet dat, zo ge dat verdoemde duivelshuis niet vindt, het u misschien zal vinden… en dan…’

Ik heb het onderzoek van Vernes voortgezet, en de uitdaging van Jean Ray aangenomen, in een driedelige podcast reeks van Mysterieus België naar het essay Malpertuis dat zopas verscheen in de Rare Boekjes Reeks van Fantastische Vertellingen en dat hier kan besteld worden aan 7,95 euro.

Wie over het boekje beschikt en graag de reclamevrije luisterboek versie gratis & voor niets in zijn mailbox wil ontvangen, kan een mailtje sturen naar info@inter-actief.be 

Een Gentse schrijver, het geheim van het vervloekte Malpertuis, ongeloof over het beweerde verscheiden van John Flanders, te rusten gelegd naast Virginie Bal. De werkelijkheid zoals wij die kennen staat op losse schroeven en uiteengezet wordt op grond waarvan.

Het magisch realisme spat er vanaf.

Malpertuis; literair essay; Patrick Bernauw; 

omslag- en binnenillustraties Gert-Jan van den Bemd; 

Rare Boekjes-reeks 73; ISBN 978-90-78499-74-9; 72 blz.; 1e druk 2026; 

uitg. Stichting Fantastische Vertellingen; 

omslagontwerp Ingrid Heit; biografie van auteur en omslagillustrator; 

Penguin-formaat pocketboek.

7,95€

Rare Boekjes-reeks
Via de Rare Boekjes-reeks biedt de Stichting Fantastische Vertellingen een springplank voor nieuw of miskend oorspronkelijk Nederlandstalig talent op het gebied van fantastische literatuur en kunst. De publicaties in deze reeks beogen de creativiteit te stimuleren en de geesten maximaal te verruimen.

Blackout 02 - Een lange stilte

 

Toen de werklui de oude abdijbibliotheek eindelijk openbraken, verwachtten ze stof, schimmel en ingestorte boekenkasten aan te treffen. Niemand verwachtte een man in een pij, gezeten aan een houten tafel, in een kamer die volgens de bouwplannen al meer dan tweehonderd jaar niet meer toegankelijk was geweest. Het licht van hun zaklampen gleed over vergeelde perkamenten, een omgevallen zandloper en een inktpot die allang moest zijn opgedroogd.

De man keek op, hij leek niet verrast. Een ogenblik bleef iedereen roerloos staan. De stilte in de ruimte had iets eigenaardigs. Het was niet de gewone stilte van een verlaten gebouw, maar een zware, bijna tastbare variante die op de borst drukte zoals water op een duiker. Later zou een van de arbeiders zeggen dat het voelde alsof de kamer al eeuwenlang haar adem had ingehouden.

"Wie bent u?" vroeg iemand uiteindelijk.

De man fronste zoals iemand die een vraag niet goed begrijpt. Toen begon hij te spreken. Zijn woorden klonken als Nederlands, en toch ook weer niet. Sommige klanken leken eeuwen oud. Andere hadden een vreemde melodie die niemand kon thuisbrengen.

Een jonge historica, die de restauratie begeleidde, voelde de haren op haar armen overeind komen. Ze herkende flarden Middelnederlands.

Men bracht de monnik - of wat het ook was - naar buiten. Daar startte de werkelijke verwarring. Hij kende geen auto's, geen elektriciteit, geen vliegtuigen. Geen Napoleon, geen Belgische Revolutie, geen Eerste Wereldoorlog, laat staan een Tweede. Hij kende wel de graaf van Vlaanderen en voor hem was Brugge nog steeds de navel van de wereld.

Dagenlang ondervroegen wetenschappers hem. Ze onderzochten zijn kleding, zijn tanden, zijn huid, zijn haar. Alles wees erop dat hij werkelijk uit de dertiende eeuw afkomstig was.

Op een avond zat de historica alleen met hem in de onderzoeksruimte. "Waar denkt u dat u zich eigenlijk bevindt?" vroeg ze.

De man keek haar een tijdje zwijgend aan en glimlachte toen, enigszins droevig. Hij keek naar het raam, waar de regen tegen het glas tikte. "Ik zat in de bibliotheek," zei hij zacht. "Ik sloeg een boek open. Er stond iets in geschreven dat geen mens mocht lezen. Daarna werd alles stil." 

Zijn blik dwaalde af naar iets wat zij niet kon zien. 

"Toen verschenen… de anderen. Gij."

Diezelfde nacht nog verdween hij. De beveiligingscamera's registreerden niets: geen deur die openging, geen raam dat werd geforceerd. Om twee uur drieëntwintig zat hij nog in zijn kamer, om twee uur vierentwintig was zijn stoel leeg.

Alsof hij altijd al een illusie was geweest.

Alle blackouts zullen op termijn te vinden zijn via deze link. Hier vind je ook alle info over het boek Groetjes uit de vierde dimensie, dat eveneens samengesteld is uit microfictie en illustraties (postkaarten) geïnspireerd door blackout poetry, en andere produkten van het Mystiek Actie Front MAF.

Van alle blackouts is ook een luisterverhaal gemaakt, terug te vinden op de podcast Luisterboeken.