31.8.18

Herdrukt in 1 band: Twee Koningskinderen / De Komedianten van de Bastille



Twee verhalen die in het begin van de jaren 2000 werden gepubliceerd voor een 'young adult' publiek, maar even goed door volwassenen worden gelezen. Nu herdrukt in 1 band.

Twee Koningskinderen.

Een tiental jaren na de Ramp. Twee koningskinderen hebben elkaar zo lief... maar dan wordt het water opeens veel te diep. Een herwerking van het toneelstuk 'La Princesse Maleine' van de Belgische Nobelprijswinnaar Literatuur Maurice Maeterlinck. Een poëtische ballade over het onafwendbare lot en de eeuwige liefde, in een futuristische setting... 'Intrigerend, meeslepend en goed gestructureerd verhaal.' (Drs. A.W.M. Duijx)


De Komedianten van de Bastille
We schrijven 1703. Molière, Frankrijks grote toneelschrijver en acteur, is overleden. Toch vertelt hij voor de laatste keer zijn levensverhaal, als de Man met het IJzeren Masker, en dit aan de zijde van de bekendste figuren uit de Commedia dell' Arte. De scènes die zij spelen zijn nu eens macaber, dan weer komisch of poëtisch. 'De stijl is uitbundig en geeft goed de sfeer aan van eind 17de eeuw. Daar ligt de kracht van het verhaal: de feilloze en onnadrukkelijke sfeertekening.' (Biblion) 



Patrick Bernauw
Twee Koningskinderen / De Komedianten van de Bastille
Een toekomstroman over het onafwendbare lot en eeuwige liefde, geïnspireerd door een toneelstuk van Maurice Maeterlinck, en een korte poëtisch-komische roman over het mogelijke verband tussen Molière en de Man met het IJzeren Masker...
€20,00 Paperback

25.8.18

Patrick Bernauw vertelt over Reynaertse Vossenstreken aan de Tafel van Elise in Erembodegem


Eerder dit jaar verscheen mijn moderne bewerking van Reynaert de Vos, geschreven in samenwerking met Katharina Van Cauteren en Rik Van Daele. Het boek maakt deel uit van de succesvolle cultureel-artistieke fietstocht Expeditie in het Land van Reynaert: Vossen (www.vossen.vlaanderen) die nog loopt tot 30 september.



In september vertrek ik op toernee met mijn vertelling van Reynaert De Vos, waarvan al een stukje te horen (en zelfs te bekijken!) viel bij de Nederlandse Radio 1: https://www.nporadio1.nl/de-taalstaat/onderwerpen/467972-taalschat-van-den-vos-reinaerde



Starten zouden we doen op vrijdagavond 7 september met een tryout om 19.30 uur aan De Tafel van Elise, Erembodegem-Dorp 39. Maar die was al na een paar dagen VOLZET, dus deden we er nog een datum bij: zondagavond 30 september, 19 uur. 


Toegang is nog steeds gratis (vrije bijdrage), maar de plaatsen blijven beperkt, dus reserveren is absoluut brood(!)nodig, en wel via: 

elsneukermans@gmail.com (053 21 62 66)






Vervolgens zal, één zondagavond per maand, aan De Tafel van Elise een culturele activiteit georganiseerd worden, in de living, met akoestische muziek, boekvoorstellingen, lezingen en vertellingen, een theatermonoloog,… en met veel aandacht voor lokaal talent. 

Van de optredens zal ook een gelijknamige podcast gemaakt worden, zodat De Tafel van Elise wereldwijd te beluisteren (en te downloaden) valt op smartphone, tablet, PC.





Wie kent niet de verhalen over de sluwe Reynaert de Vos, en zijn slachtoffers Koning Nobel, de Wolf Isengrim, Bruun de Beer, Tybeert de Kater, en vele anderen… 
Het oorspronkelijke verhaal werd 800 jaar geleden geschreven en talloze keren bewerkt, onder meer ook door Felix Timmermans, Stijn Streuvels, Louis Paul Boon…
Dit is mijn eigen versie, noem het verteltheater, of stand up comedy… .

De vertelling wordt tegelijk live opgenomen en zal de eerste aflevering vormen van de podcast De Tafel van Elise, die voortaan jouw vaste afspraak zal zijn op zondagavond… Meer nieuws volgt.



23.8.18

Herdruk van drie korte griezelromans in... Fantastisch Vlaanderen!


Drie korte griezelromans, nadrukkelijk gesitueerd in ‘Fantastisch Vlaanderen’: van Antwerpen tot Gent, van Nevele tot Asse. Oorspronkelijk verschenen als ‘young adult’ romans, maar evenzeer gelezen door volwassenen. Nu herdrukt in 1 band.

In Spookrijders aanvaardt Johnny een klus van Mefisto, en vertrekt hij met een gestolen Mercedes in Westende, om een partij coke af te leveren in Asse. Maar ter hoogte van Nevele verdwaalt hij in een vreemde mist… Een magisch-realistische parabel over goed en kwaad, een raamvertelling van urban legends. 


Met Compagnie de Ballade namen we destijds deze Nederlandstalige "talking blues" op, met een bewerking van het titelverhaal. Het griezelig geschifte stemmetje was echt iets voor mij!





In De Zwarte Spiegel betrekken Sonja en Jan een appartement in Antwerpen. De vorige bewoner is net gestorven en zijn bezittingen, waaronder een zwarte spiegel van de beruchte magiër John Dee, krijgt het jonge stel zomaar cadeau… Een verhaal over magie en zielsverhuizing - en o ja, het personage van John Dee is niet verzonnen.

Meer Fantastisch Vlaanderen in:




In het Duivelsteen van Gent schrijft een jongen koortsachtig alle verhalen op die hij rondom zich hoort. Maar wat is droom en wat is werkelijkheid? Duivelsteen is een caleidoscopisch-poëtische, magisch-realistische griezelroman, waarin oude sagen en legenden werden verweven, maar ook het werk van Maurice Maeterlinck, de enige Belgische Nobelprijswinnaar Literatuur.

Anton Cogen vertelde het verhaal van Gerard de Duivel in dit griezelig stukje audio drama, met muziek van mijn broer Fernand:





Patrick Bernauw
Fantastisch Vlaanderen
Drie korte griezelromans, nadrukkelijk gesitueerd in ‘Fantastisch Vlaanderen’. Oorspronkelijk verschenen als ‘young adult’ romans, maar evenzeer gelezen door volwassenen.
€22,00 Paperback

20.8.18

Lezingen & Vertellingen in Mysterieus België: van de vileine Reynaert tot de Vloek van Macbeth


Ook voor lezingen & vertellingen in Mysterieus België start het nieuwe seizoen... En daar zijn deze keer enkele "speciallekes" bij. Zoals hernemingen van de stand up comedy show De Vloek van Macbeth naar aanleiding van de herdruk van de gelijknamige jeugdroman (zie de trailer van hierboven die zo'n tien jaar geleden gemaakt werd, maar nooit is gebruikt). Of een performance getiteld Van Heer Halewijn tot Orfeus – Ars Amatoria op 3 november in Ledeberg (meer nieuws volgt).



En dan zijn er een aantal vertellingen in het zog van de bewerking van Reynaert de Vos die ik samen met Katharina Van Cauteren en Rik Van Daele heb gemaakt. De eerste in die reeks trapt tegelijk het nieuwe seizoen in gang:

Reynaert de Vos in het Hoppeveld

8 september 14.15 uur – 15.00 uur – 16.00 uur en 17.00 uur
Hopveld Affligem (Abdijstraat), ter gelegenheid van de Hopdag,
een mix van streekproducten, animatie & spel

Naar het schijnt is de sluwe Reynaert de Vos, op de vlucht voor zijn slachtoffers, ondergedoken in het Hoppeveld van Affligem. Ik ga ter plaatse naar hem op zoek, en vertel ondertussen hoe die schurk Koning Nobel, de Wolf Isengrim, Bruun de Beer, Tybeert de Kater en vele anderen tegen zich in het harnas joeg. Ze willen hem nu best wel ophangen aan de hoogste hoppestaak, maar dan zullen ze eerst zijn vossenhol moeten vinden… Lok jij hem samen met mij uit zijn schuilplaats? 


Lukt de uitlokking van Reynaert de Vos, dan ontvangt iedere deelnemer een gratis ticket voor de “Expeditie in het Land van Reynaert” (www.vossen.vlaanderen). 

Meer over Reynaert op de pocast (en video) van NPO Radio 1 waar ik te gast was in het programma De Taalstaat en dat je hier kunt downloaden en/of bekijken en beluisteren: 




Het verhaal is bijna 800 jaar oud. Misschien heeft u het niet gelezen, maar dan heeft u er in ieder geval van gehoord. Van Reynaert de Vos. En wellicht dat u hem niet tegenkwam in de brontekst die op naam staat van Willem die Madocke maecte, dan kwam u hem vast wel een keer tegen in overleveringen van het verhaal, in sprookjes wellicht, misschien wel in de Donald Duck. Maar of die vos nog iets te maken heeft met de vos de Willem maecte dat is natuurlijk de vraag.Van die brontekst, een ware taalschat is een nieuwe bewerking gemaakt die van de brontekst is uitgegaan. Patrick Bernauw, Vlaming, schrijver, scenarist, theaterman, een van de drie die aan deze nieuwe bewerking van het verhaal heeft gewerkt.






4.7.18

Vakantie... de ideale gelegenheid om in een Black-Out te gaan!


In 2016 was het 500 jaar geleden dat Dirk Martens uit Aalst de Utopia van Thomas More op de drukpers legde van zijn atelier in Leuven. In Aalst werd dat onder meer herdacht met dit nieuwe boek van Patrick Bernauw: Eutopia/Blackout.

"Enkele jaren geleden bracht ik bij wijze van paranormaal literair experiment de nacht door in een leegstaande, vervallen art nouveau woning. Ze was me aangewezen door een aantal urban explorers, die beweerden dat het er spookte. Misschien had dat te maken met de tot de verbeelding sprekende naam Malemort..." Het leverde Malemort/Blackout op.


16.6.18

De Rechtvaardige Rechters: Verbeelding aan de Macht!


Gisternamiddag, in de wagen, hoorde ik Siel Van der Donckt op de radio haar lof uitspreken voor het boek van Marc De Bel en Gino Marchal, De Veertiende Brief: 'Het is een boeiend boek geworden, zeer goed geschreven.' En ze voegt eraan toe: 'Maar we zijn er nog niet uit.' - Het is inderdaad zo dat burgemeester Termont gistervoormiddag om 10 uur in de gemeenteraadszaal van het Gentse stadhuis niét het spoorloze paneel De Rechtvaardige Rechters aan pers en publiek mocht presenteren. Het ging 'm alleen maar om een detectiveroman voor jongeren (fictie dus), waarin een op feiten gebaseerde nieuwe these werd toegevoegd aan de sage, voorlopig een heuse neverending story. Maar of dat ook een goeie reden is om de these in één moeite door naar het rijk der fabelen te verwijzen, daar heb ik zo mijn twijfels bij.



De These van de Kalandeberg

Siel vindt de These van de Kalandeberg 'nogal ongeloofwaardig'. De Bel & Marchal zouden van de verkeerde stellingen vertrekken: 'Ten eerste: Arsène Goedertier was de dief, en de enige dief. Ten tweede: hij alleen wist waar het zat. En de derde foute stelling is: het is al die tijd op die plaats blijven zitten.' - Nu, eerlijk gezegd, ik vind geen van deze drie foute veronderstellingen in het boek terug. Op pagina 145 en volgende vermelden De Bel & Marchal nadrukkelijk de theorie 'dat er niet één, maar vier mannen achter de diefstal zaten'. Vervolgens wordt een hypothese uit de doeken gedaan die al in de jaren 60 gelanceerd werd door ene William Luck in een regionaal blad, die ik uitgebreid behandeld heb in mijn boek De Mythe van de Rechtvaardige Rechters (1995), en waarop ook de Nazi Piste is gebaseerd die ik volgde in mijn eerste boek over de kwestie, Mysteries van het Lam Gods (1991) en verder uitwerkte in de historische 'faction' thriller Het Bloed van het Lam (2006). 




Enerzijds is er het fictieve kader dat uit de koker komt van Marc De Bel - wie het boek leest, weet waarom ik hier cursief gebruik. Anderzijds is er het feitelijke onderzoek van Gino Marchal waarop de fictie verder bouwt. De oplossing voor 'de code in de veertiende brief' van Arsène Goedertier, staat op geen enkele wijze in de weg dat ook een ander persoon zou geweten hebben waar het paneel zich bevond. Waaruit logischerwijze volgt dat het niet de hele tijd op dezelfde plaats hoeft te zijn gebleven. Het is niet omdat je een mogelijk sluitende oplossing voor het mysterie in petto hebt, dat je de Rechtvaardige Rechters ook uit de bergplaats - die volgt uit de oplossing - tevoorschijn kunt toveren. De Bel en Marchal houden heel de tijd die slag om de arm. Uiteraard, mochten ze dat niet doen, ze zouden fantasten zijn, zonder meer.

De veertiende brief - met rechts onderaan de code

Wat mij keer op keer ergert - en dit al meer dan een kwarteeuw lang - is dat de onderzoekers die het aandurven hun verbeelding aan te spreken in deze zaak, meteen worden weggezet als lui die zich 'laten meeslepen door hun enthousiasme' en lijden aan 'tunnelvisie'. Waarop 'ernstige' onderzoekers dan hun eigen these presenteren, die... getuigt van tunnelvisie en vaak steunt op dubieus 'bewijsmateriaal' of dito veronderstellingen. In dit specifieke geval: het interview dat Siel in 2015 heeft afgenomen van Christiana De Geest (toen 91), achternicht van kanunnik Kamiel van Ongeval, volgens haar 'de man achter de diefstal'. Ergo, 'de oplossing van het raadsel moet dan wellicht in die richting gezocht worden'. Op basis van één enkele verklaring, over een 'familiegeheim' dat te maken had met de bankencrisis van de jaren 30, en zonder enige verdere ondersteunende context, zonder zeer concrete en te verifiëren aanwijzingen of bewijsstukken? Sorry hoor, maar met een dergelijke flinterdunne hypothese zou ik mijn geloofwaardigheid als auteur van historische faction thrillers niet op het spel durven zetten.

De drie voorwaarden die Siel aanhaalt, en die ook door oud-commissaris Karel Mortier worden onderschreven, zijn m.i. niet de enige waarmee je een nieuwe hypothese kunt 'wegen'. We kunnen er niet onderuit dat Arsène Goedertier op zijn minst een centrale én cruciale rol heeft gespeeld in de hele affaire. Nu we ook enigszins vertrouwd zijn geworden met een term als 'profiling', moeten we aannemen dat de psychologie van Goedertier in deze niet van belang verstoken is. Zoals we ook de 'modus operandi' van de afpersing in aanmerking dienen te nemen, die nauw aansluit bij de persoonlijkheid van Goedertier. En dan is er nog de grote hoeveelheid 'indirect bewijs', zoals bijvoorbeeld - en ik noem maar wat - uitspraken van Goedertier, ons overgeleverd door getuigen. 

De code in de dummy die ik vond, speelt eveneens een rol in De Veertiende Brief.
Zie ook Het Bloed van het Lam of De Mythe van de Rechtvaardige Rechters.

Het is wat de uitputtende criminologische studie van Chris Noppe, De Openbaring van Arsène Goedertier, zo boeiend en belangwekkend maakt. Je hoeft het niet eens te zijn met de conclusies van de auteur, om te erkennen dat er nieuwe en vitale informatie boven water is gekomen, die mogelijk een verhelderend licht kan werpen op het mysterie. Hier is een onderzoeker annex auteur aan het woord die de Verbeelding aan de Macht laat, met respect voor de feiten. En, als we dit Mysterie willen doorgronden, hebben we ongetwijfeld die Verbeelding nodig. 




... de sleuter eener misdaad op de boekenplank ...

Reeds in 1935 schreef ene John F., beter bekend als griezel- en misdaadauteur John Flanders/Jean Ray (voor de burgerlijke stand: Gentenaar Raymond De Kremer) in de krant het volgende:

Arsène Goedertier ofte Arsène Lupin, gentleman-detekDIEF, dat klinkt heel voornaam. En als men nu weet dat de fictieve Arsène talloze welgelukte boevenstreken op zijn kerfstok had, vooral een meester was in 't weggappen van vermaarde kunstschatten, dat hij nooit gesnapt werd... dan moest dat de ware Arsène zoo aangenaam als bemoedigend voorkomen. Want Maurice Leblanc's ingebeelde held ging ongeveer te werk als hij, toen hij in 't bezit van een gestolen kunstwerk er geld uit wilde slaan...
 De suggestie van enkelen uitgaand, dat Goedertier een soort detektief zou geweest zijn, die voor eigen rekening op zoek ging naar het paneel, het ontdekte, of beter de dieven ontdekte, en alsdan hun afgezant werd, is tamelijk verleidelijk, maar tevens te fantastisch. De koster-bankier-detektief las graag detektief-romans, en we weten maar al te best dat de schrijvers dezer romans zelf dikwijls den bal missloegen als ze persoonlijk wilden optreden in de plaats hunner ingebeelde helden: zoo Conan Doyle, zoo Simenon. Hartstochtelijke lezers der huidige politie-verhalen, zijn nutteloze Don Quichots als ze als detektief fungeeren willen. En wat de romanmethode betreft, ze is onaanwendbaar voor de doorslaande reden dat zulke verhalen niet van A tot Z worden geschreven, maar van Z tot A: de auteur begint steeds met het einde ervan neer te pennen.

 De sensatielektuur van den Wetterschen Arsène Lupin heeft wel geen detektief van hem kunnen maken, maar een tamelijk goed ingelicht mensch inzake van merkwaardige verhelingen. Het ware interessant de bibliotheek van Arsène eens goed te doorlopen. Het zou de eerste maal niet zijn dat de recherche de sleuter eener misdaad op de boekenplank heeft gevonden, want de politie-verhalen hebben nooit detektieven gevormd, maar wel misdadigers. Er zijn verscheidene dezer werken die, inzake kunstdiefstallen, ware aanduidingen geven...

Uit Het geheim van Arsène Lupin - een code, jawel

Dit is geen stelling van een 'ernstig onderzoeker', maar van een magisch-realistisch auteur die het gewend is zijn verbeelding aan de macht te laten... zonder de werkelijkheid geweld aan te doen. Wie de psyche van Goedertier wil doorgronden, om op die manier tot een oplossing van het Mysterie te komen, én eventueel een corresponderende bergplaats te vinden, doet er goed aan het tekstfragment uit het hoofd te leren. Het staat zovele jaren later nog steeds als een huis.

Het onderzoek van Gino Marchal vertrekt vanuit de psyche van Goedertier, vanuit een modus operandi die ons bekend is, en het is niet blind voor de context van de jaren 30 en de ruimte - de stad Gent  - waarin de feiten plaatsvonden. Het lijken mij even goed noodzakelijke voorwaarden waaraan een hypothese dient te voldoen om ernstig te worden genomen.

Tot dusver, en dus tot Gino Marchal op de proppen verscheen, is er nog geen enkele onderzoeker aan komen zetten met een perfect geloofwaardige interpretatie van de 'code' uit de veertiende brief. Met 'perfect geloofwaardig' bedoel ik dat je niet één of twee of drie woordjes 'verklaart', maar dat je ze stuk voor stuk - allemaal - kunt laten verwijzen naar één bepaalde, welomschreven locatie die voldoet aan de 'randvoorwaarden', en die ook de persoonlijkheid van Goedertier en de modus operandi respecteert. Met de 'randvoorwaarden' bedoel ik onder meer dat Goedertier - of iemand anders - in de gelegenheid moet zijn geweest om het paneel in die periode en op die plaats te verstoppen. Op minder dan vijf minuten stappen van Sint-Baafs, op een letterlijke boogscheut van zijn stamcafé... en ja, ook van het Huis van de Gebroeders Van Eyck... lijkt de potentiële bergplaats van Marchal me alleen al in dat opzicht bijzonder geloofwaardig.

Betekent het dat de Rechters nu binnenkort hun ondergrondse kluis zullen verlaten, ongeschonden en wel? Uiteraard niet. Dat zeggen de auteurs ook niet. Het Mysterie is immers veel groter dan dat: zolang we geen zekerheid hebben over de context - over medeplichtigen, over gebeurtenissen achter de schermen in de periode tussen de diefstal en het overlijden van Goedertier, over wat er er zich zoal afspeelde na zijn dood en waarover wij geen of zeer onvolledige informatie hebben - zal de ultieme oplossing wellicht uitblijven. Die puzzel hebben De Bel en Marchal nog niet gelegd in hun boek, misschien hebben zij hierover meer verteld aan het parket en behoort dit voorlopig tot 'het geheim van het onderzoek'. Eén ding is zeker. De jacht op de Rechters leek de jongste jaren enigszins op een burn-out af te stevenen, maar met deze nieuwe en opwindende roman, en met het dito onderzoek dat de feiten leverde voor de fictie, is het Vlaamse Monster van Loch Ness weer heel erg alive and kicking.